ตอนนี้ Covid-19 ก็ระบาดเป็นรอบที่ 3 ในประเทศไทยแล้วนะคะ และดูเหมือนว่าจะหนักกว่าครั้งก่อนๆ ด้วย พวกเราเองก็ต้องรับมือกับความท้าทายที่จะต้องปรับตัวในด้านต่างๆ ทั้งการทำงาน วิถีชีวิตใหม่ที่อาจทำให้เกิดความกดดัน ความเครียด ความรู้สึกอื่นๆ อีกมากมาย และการรับผิดชอบต่อส่วนรวมด้วยการกักตัวอยู่คนเดียว ก็นำมาซึ่งความโดดเดี่ยว และความเหงา เพราะเราอาจไม่ได้เจอคนที่เรารัก เพื่อน พ่อแม่ ความเครียดก็เลยเกิดขึ้นได้ง่ายกว่าปกติ วันนี้ทูเลยจะมาแชร์วิธีการสังเกตตัวเอง และการรับมือกับความเครียดช่วงโควิดกันค่ะ

ความเครียดส่งผลอะไรต่อเราบ้าง?

ความเครียดก่อให้เกิดความรู้สึกหรืออาการได้หลายแบบ ทั้งทางด้านกายภาพและด้านจิตใจ

• ความรู้สึกด้านลบต่างๆ ความกลัว ความโกรธ ความเศร้า ความมึนงง 
• การเปลี่ยนแปลงต่างๆ พวกความยากอาหารลดลง หรือเพิ่มขึ้น, พลังงาน, ความต้องการ หรือความสนใจในด้านใดด้านนึงเปลี่ยนไป
• อาจจะกระทบกับเรื่องสมาธิ การโฟกัสสิ่งต่างๆ หรือส่งผลต่อการตัดสินใจ
• การนอนไม่หลับ การฝันร้าย
• อาจส่งผลกระทบทางร่างกาย ทาง physical ต่างๆ เช่น ปวดหัว ปวดหลัง ปวดท้อง อาหารไม่ย่อย
• ส่งผลต่อสุขภาพจิต สุขภาพทางด้านอื่นๆ
• การใช้บุหรี่ แอลกอฮอล์ที่เพิ่มมากขึ้น

5 วิธีรับมือกับความเครียดที่ทำได้ด้วยด้วยเอง

1.ลดการเสพโซเชียลมีเดีย

เราอาจจะต้องดูข่าว เสพข่าวต่างๆ ให้น้อยลง ทั้งพวกการดูทีวี การอ่านข่าวออนไลน์ หรือการฟังวิทยุก็ตาม โดยการกำหนดช่วงเวลา หรือระยะเวลาในการเสพข่าวของเรา จากที่อ่านทั้งวันเหลือ 2 ครั้งต่อวัน เล่นมือถือให้น้อยลง เพื่อไม่ให้ต้องเห็นข่าว อ่านข่าว

2. ดูแลตัวเอง

• • หายใจลึกๆ ยืดกล้ามเนื้อบ้าง นั่งสมาธิบ้าง
  • กินอาหารที่มีประโยชน์ ดีต่อร่างกาย หรือจะทำอาหารอร่อยๆกิน ก็อาจจะช่วยเยียวยาได้นะ
  • ออกกำลังกายเป็นประจำ
  • นอนพักผ่อนให้เพียงพอ
  • หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์ที่มากเกินไป หรือการสูบบุหรี่ด้วยนะ

3. ทำกิจกรรมต่างๆ ที่ตัวเองชอบ

หาเวลาทำกิจกรรมที่ตัวเองชอบ งานอดิเรก หรือกิจกรรมที่ทำให้เราได้โฟกัส เช่น การไปดูหนัง ฟังเพลง ทำงานฝีมือ วาดรูประบายสี เล่นเกม ที่ช่วยให้สนุกผ่อนคลายได้

4. พูดคุยหรือใช้เวลากับคนที่เราสบายใจ

ติดต่อสื่อสารหรือคุยกับเพื่อนๆ คุยกับครอบครัวอยู่เสมอ คือต่อให้แยกบ้านกันอยู่แต่ว่าการคุยกันก็ช่วยให้เรารู้สึกว่าใกล้กันได้

5. ใช้เวลาอยู่กับตัวเอง

หากใครที่อยู่ด้วยกันตลอด 24 ชั่วโมงแล้วรู้สึกถึงความอึดอัด เราอาจสร้างพื้นที่ส่วนตัวให้กันและกัน เพื่อให้มีเวลาเป็นของตัวเองบ้าง

การดูแลผู้อื่นที่มีความเครียด

ก่อนที่เราจะไปดูแลคนอื่น การดูแลสุขภาพจิตใจของเราให้ดีก็เป็นหนึ่งในวิธีที่จะช่วยเหลือคนอื่นได้เช่นกัน คือมันจะเพิ่มประสิทธิภาพในการที่เราจะไปช่วยเหลือคนอื่น โดยเน้นที่การคุยกันออนไลน์ เป็นหลักแนะนำวิธีปฏิบัติข้างต้น หรือจะแค่รับฟังปัญหาของเค้าก็เพียงพอแล้ว

ถ้าไม่สามารถช่วยเหลือตัวเองได้แล้ว เครียดหนักมากๆ ซึ่งอาจจะมาจากการสูญเสียงาน เสียอาชีพที่มั่นคง เงินเก็บหมด หรืออะไรก็แล้วแต่ เราอาจจะต้องพึ่งบุคคลอื่นมาช่วย เช่น ไปพบจิตแพทย์ โทรหาสายด่วนสุขภาพจิต หรือปรึกษาหมอแบบออนไลน์ ซึ่งเราอาจจะลองสังเกตตัวเองและคนรอบข้างดูว่าหากเราไม่สามารถทำกิจวัตรประจำวันได้ปกติต่อเนื่องกันหลายวัน อาจจะต้องเริ่มไปปรึกษาแพทย์แล้วนะคะ

สำหรับสายด่วนสุขภาพจิตสามารถโทร 1323 หรือลองคุยกับ chatbot “น้องสายด่วนสุขภาพจิต” เพื่อประเมินก่อนก็ได้ค่ะ (ของกรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข)

ส่วนของเอกชนสามารถปรึกษาจิตแพทย์ออนไลน์แบบ Video Call ได้ที่เว็บ Ooca

ซึ่งบางคนอาจจะคิดสั้นหรือไม่อยากมีชีวิตอยู่ต่อก็อยากให้โทรหาคนที่คุณรัก บอกเค้าถึงปัญหาให้เค้าช่วยเราแก้ก่อน อย่าเพิ่งคิดว่าปัญหาไม่มีทางออกหรืออยากหนีทุกอย่างไปอย่างเดียว ทุกอย่างสามารถแก้ไขได้ค่ะ อยากเป็นกำลังใจให้ทุกคน พอผ่านเรื่องต่างๆ ไปได้ เราช่วยว่ามันจะดีขึ้นนะคะ พอสถานการณ์ต่างๆ ผ่านไป เราก็จะได้ไปเที่ยว ไปใช้ชีวิต เริ่มทำตามความฝันหรือสิ่งที่อยากทำได้ ซึ่งจริงๆ ชีวิตคนส่วนใหญ่ก็ไม่ได้โรยด้วยกลีบกุหลาบทุกคนหรอกค่ะ ชีวิตมันยากแบบนี้แหละ เค้าถึงเรียกว่าชีวิตไง ถ้ามันง่ายไปหมดก็คงจะไม่ท้าทายไม่สนุกอะไร 

ความเครียดด้านการทำงาน

ถ้าเครียดมากก็อาจจะต้องบอกเพื่อนร่วมงานตรงๆ ว่าคุณอยู่ในสถานการณ์แบบไหน มีความเครียดอยู่นะ เปิดใจพูดกันตรงๆ หรือแจ้งหัวหน้างานเพื่อให้เค้าทราบว่าตอนนี้สภาพจิตใจเราไม่ค่อยปกติ ด้วยปัจจัยต่างๆ 

ลิสต์สิ่งที่ตัวเองไม่สามารถจัดการได้ในช่วงนี้ออกมา หาทางแก้ไขดู ดูว่าสิ่งที่ลิสต์ออกมาเป็นปัญหาที่แก้ได้มั้ย ถ้าแก้ได้ก็แก้ปัญหา แต่ถ้าแก้ไม่ได้ ก็ปล่อยมันไป

สร้างกิจวัตรประจำวัน หรือทำตารางการใช้ชีวิตในแต่ละวัน หากเรารู้สึกว่าไม่สามารถจัดการสิ่งต่างๆ ให้เข้าที่เข้าทางได้ในช่วงนี้ เช่น

• ทำตารางเวลาเข้านอน ตื่นนอน
• พักเบรกระหว่างการทำงาน ยืดเส้น ออกกำลังเล็กๆ น้อยๆ หรือโทรคุยกับเพื่อน เพื่อนร่วมงาน พ่อแม่ ลูก
• ออกไปสูดอากาศนอกบ้าน หรือที่สวน หรือระเบียงห้องบ้าง
• ถ้า work from home ก็อาจจะต้องตั้งเวลาการเข้างาน และเลิกงานที่เป็นเวลาตายตัว ไม่งั้นจะทำงานไปเรื่อยๆ
• นั่งสมาธิ
• ทำสิ่งที่ตัวเองชอบในช่วงพัก

Source: Managing Stress during Covid-19

Click to Open YouTube , Spotify or Apple Podcast